به عنوان یک مدیر محصول سعی کردم خود را عادت دهم به تغییرات جهان با کنجکاوی و ذهن باز نگاه کنم و عاشق تحلیل منطقی این تغییرات هستم. معمولاً مدیران محصول نرمافزار، روند تغییر عادتهای کاربرانشان را رصد میکنند و سعی میکنند دلیل این رفتارها را تحلیل کنند، و با این تحلیلها دائم حدس میزنند چطور میتوانند محصول خود را بهتر کنند.
اما از زمانی که مطالعه در مورد آینده را شروع کردم افق جدیدی به رویم باز شد. تحلیل تغییر رفتار کاربران فقط نوک کوه یخ است که دیده میشود. میتوان با تحلیل قسمتهای عمیق و مخفی، اصل داستان را به گونهای دیگر فهمید.
اگر اندکی علم آینده را میدانستیم، زندگی ما چه تفاوتی میکرد؟
فهم آینده فقط کمکی به مدیران محصول نیست. برای بهتر کردن مسیر شغلیمان، آموختههایمان، برنامهریزی زندگیمان، تربیت بچههایمان و… آیندهشناسی کمک بزرگی به ما میکند. اگر باور ندارید به مشاغل و تخصصهایی فکر کنید که در 20 سال گذشته نابود شدند یا برنامهریزیهای کلان کشور که 180 درجه غلط بودند، یا هر نسلی که نسل 10 سال بزرگتر از خودش، او را درک نمیکند.
وقتی کتابهای آینده پژوهی را می خواندم، بارها به خود گفتم چقدر از اتفاقاتی که ما آن را بحران می دانستیم تا حدودی پیشبینی شده بودند. اگر حداقل بعضی از ما با این روندها آشنا بودیم و خود را برایش آماده میکردیم احتمالا می توانستیم اوضاع بهتری برای خود و اطرافیانمان ایجاد کنیم.
چطور قرار است بفهمیم 10 یا 20 سال بعد چه شکلی است؟
اگر به عنوان مدیر کسبوکار، مدیر محصول، مدیر استراتژی و … فعالیت دارید و لازم است تصمیمات استراتژیک بگیرید، بسیار مهم است که ترندهای عمومی آینده را درک کنید. نظر شخصی من این است که آیندهپژوهی هم مانند همه موضوعات دیگر، نیاز به اندکی عمق دارد. اگر بخواهیم با یکی دو مقاله که از چند اصطلاح کلیدی آیندهپژوهی نام میبرد قضیه را فیصله دهیم، احتمالاً ناموفق خواهیم بود. بلکه لازم است مفاهیمی که بزرگان علم آیندهپژوهی میگویند را تا حدودی بفهمیم.
برای گرفتن تصمیمات استراتژیک، این کافی نیست که تنها ترندهای روز جامعه را بدانیم. برای درک بهتر، یک مثال را بررسی کنیم.
نسل Z
این روزها نسل Z یک واژه پرتکرار شده است. همه بر اساس تجربه شخصی خود چیزی در مورد این نسل میگویند و نسخهای میپیچند و اگر بخواهند کمی علمیتر صحبت کنند، نهایتاً کمی در مورد خصوصیات روانشناختی این نسل صحبت میکنند.
اما در کتابهای آیندهپژوهی با تحلیل بهتری از این تغییر مواجه شدم: نسل Z یک بخش از ترند تغییر جامعه صنعتی به جامعه دانشمحور است. این فرایند را میتوانیم از بعد تغییر ساختار خانواده، تغییر روش مصرف و تولید، تغییر دسترسی به دانش، تغییر دسترسی به فضای دور(ریموت) و … بررسی کنیم.
پس از این بررسی خواهیم دید که اگر درک نسل Z برای ما اندکی سخت است، بزودی با نسل آلفا روبرو خواهیم شد که این تغییرات در آنها تشدید شده است.
امروز با مطالعه آیندهپژوهانه، فرصت این را داریم که خودمان را پیشاپیش برای تغییرات نسل بعدی آماده کنیم و واقعا فرصت را به تهدید تبدیل کنیم.
در مقالات بعدی، مطلبی را به طور اختصاصی به بررسی نسلها خواهیم پرداخت.
ما همین حالا هم جستجوگرهای آینده دوست هستیم
همه ما همیشه در جستجوی اطلاعاتی هستیم که با آن بتوانیم برای آینده بهتر تصمیم بگیریم. پس چرا این اطلاعات و تصمیمات را با کمی آیندهشناسی گسترش ندهیم؟
ممکن است نوع جستجوگری ما فرق کند، از صحبتهای همکار و فامیل، تا رسانه و شبکههای اجتماعی و پستهای فورواردی، تا اخبار و کتاب و مقاله و تحقیق و دوره و دانشگاه و… . ولی به هر حال همه ما به دنبال کسب اطلاعات برای تصمیمگیریهای بهتر هستیم.
دامنه تصمیمات ما هم متفاوت است. آموزش برنامهنویسی و هوش مصنوعی با امید مهاجرت، انبار کردن حبوبات که قرار است گران شود، تشویق فرزند به پزشک شدن چون ظاهراً درآمدش خوب است، راهاندازی یک مغازه پوشاک در پاساژی که همیشه شلوغ و پرمشتری به نظر میرسد، خرید سهام فلان شرکت، ساخت یک صفحه اینستاگرام و… .
با کمی مهارت آیندهشناسی، قطعاً تصمیمات ما بر مبنای فهم عمیقتری از عوامل در حال تغییر جامعه خواهند بود و احتمالاً تصمیمات درستتری خواهیم گرفت.
مباحث بعدی شناخت آینده برای مدیران
در مطالب بعدی در مورد آیندهشناسی صحبت خواهیم کرد و کتابها و دیدگاههای مهم آیندهپژوهان که برای دانستن آنها برای مدیران لازم است را بررسی خواهیم کرد. از جمله:
دیدگاهتان را بنویسید